Bộ quy tắc ứng xử của cha mẹ có con tập luyện thể thao

Ứng xử với con

1. Hãy luôn luôn là người yêu thương và cổ vũ tích cực cho con mình tiến lên phía trước. Hãy cho con bạn biết rằng dù con chiến thắng hay thất bại, mạnh mẽ hay lo lắng, ba mẹ vẫn yêu thương con, đánh giá cao sự nỗ lực của con và không thất vọng về con. Hãy học cách giấu sự thất vọng mà bạn có thể có. Chìa khóa cho việc thiết lập và duy trì mối quan hệ cha mẹ/con cái bền vững là tình yêu vô bờ bến bất kể kết quả chúng đạt được. Khi bạn tạo được một môi trường có tính chất ủng hộ và động viên cho con bạn, là bạn đang làm đúng mọi thứ.
2. Không so sánh con bạn với những đứa trẻ khác. Nhà bác học Einstein – cha đẻ của Thuyết tương đối có nói một câu đại ý như sau: trên đời nầy chỉ có một chuyện tuyệt đối đúng, đó là không ai giống ai (sinh đôi cũng không giống nhau hoàn toàn). Khi so sánh con mình với người khác, cha mẹ đã gián tiếp hạ thấp giá trị của con mình, gián tiếp làm cho con mình cảm thấy tự ti. Nên nhớ: “Con bạn là một cá thể riêng biệt”. Cái đẹp ở trẻ em là chúng đều khác nhau.
3. Không tạo áp lực cho con mình. Những áp lực của cha mẹ thường bắt nguồn từ mong muốn chủ quan của họ. Trong cuộc đời, bạn cũng đã từng sợ hãi, đã từng vụng về lóng ngóng, đã từng thất bại cũng như chiến thắng. Hãy bình tĩnh khi con mình mắc lỗi và hãy để con giải quyết chuyện của riêng mình. Đừng rút khỏi con khi con cần bạn. Hãy nhớ rằng con là một người có suy nghĩ, có cảm xúc, nhạy cảm – người cần nhiều đến sự cảm thông, chia sẻ, đặc biệt khi mọi việc không được “thuận buồm xuôi gió”. Hãy cẩn trọng với cách bạn khuyến khích con mình, đừng làm cho chúng đánh mất tình yêu dành cho thể thao.
4. Không quá nôn nóng với thành tích của con mình khi chúng còn quá nhỏ. Thành tích tốt ở lứa tuổi nhỏ có thể do 3 nguyên nhân không liên quan gì đến năng khiếu thể thao: phát dục sớm, tập sớm, tập nhiều hơn. Hãy nhớ rằng mục tiêu đạt thành tích cao nhất là mục tiêu xa, chứ không phải mục tiêu gần. Ban đầu hãy tạo cho con sự vui vẽ và thoải mái khi tập luyện.
5. Bình tĩnh đánh giá mọi chuyện trước khi có phản ứng. Nếu con bạn bực tức về cách HLV đối xử với mình hoặc với những đứa trẻ khác, đừng vội bênh con và có những phản ứng thái quá. Hãy trò chuyện với con, với HLV để tìm hiểu vấn đề, sau đó cố gắng đưa ra những lời khuyên chân tình, công bằng và không thiên lệch.
6. Không “huấn luyện” con mình vào bữa ăn sáng, bữa ăn trưa, trên đường đến nơi tập, trên đường từ chổ tập về nhà, trước cuộc thi đấu hoặc bất kỳ thời gian nào khác. Con bạn đã có một HLV và chúng không cần đến 2 HLV đâu!
7. Dạy dỗ con mình ý nghĩa thật sự của một cuộc thi đấu: thắng hay thua đều có bài học để học tập. Ngay cả những VĐV giỏi nhất cũng phạm sai lầm. Sai lầm là những người bạn tốt nhất của con bạn nếu con bạn học hỏi được từ những sai lầm đó. Điều quan trọng là thưởng thức “không khí tranh đua”, mạnh dạn thử tài, nỗ lực tối đa, cải thiện kỹ năng và tinh thần.
8. Không cay cú ăn thua khi con thi đấu. Tránh “đánh bạc” khi con thi đấu với những đối thủ ngang tài ngang sức, từ đó tạo nên những “mối thù truyền kiếp” trong nội bộ của đội nói chung hoặc giữa con mình với đối thủ nói riêng. Những cuộc thi đấu gay cấn tạo ra 2 điểm lợi ích lớn cho VĐV: làm nổi bật người giỏi nhất và buộc VĐV phải cố gắng tập luyện để cải thiện thành tích. Hãy cổ vũ, vỗ tay và ghi nhận nỗ lực của con mình, các em khác trong đội và cả các em khác của đội bạn. Lưu ý không tặng quà mua chuộc hay gây áp lực tinh thần cho con khi con thi đấu.
9. Luôn công nhận sự nỗ lực và chúc mừng con sau khi thi đấu. Trong thể thao, không ai có thể nỗ lực hơn 100% sức. Nếu bạn biết trẻ đang cố gắng hết sức thì hãy đánh giá cao nỗ lực đó. Một đứa trẻ luôn luôn là người chiến thắng nếu như nó đã nỗ lực hết mức mặc dù người chiến thắng là người khác! Dù kết quả thế nào, hãy khuyến khích con bạn liên tục cố gắng; khuyến khích con bạn hòa mình với bạn bè trước và sau cuộc thi, không nên để con bạn tách biệt một mình.

Ứng xử với huấn luyện viên

1. Đừng “chỉ đạo” con mình về cách thức tập luyện và thi đấu, hãy để việc đó cho huấn luyện viên. Huấn luyện viên, con bạn và bạn hình thành nên một đội với một mục tiêu duy nhất: tạo cơ hội cho con bạn vui thích trong môn thể thao đã chọn và đạt thành tích tốt. Mỗi người hãy làm đúng chức năng của mình và tin tưởng lẫn nhau. Đừng “lấn sân” người khác.
2. Đừng ganh đua với HLV. Huấn luyện viên thường là người hùng không làm việc gì sai trái trong mắt trẻ thơ. Vì vậy, hãy thông hiểu khi con của bạn cứ nói “thầy con nói thế này . . . thầy con nói thế kia …”. Cũng nên hiểu rằng khi HLV bắt đầu thi hành kỷ luật và phê bình con bạn, hoặc yêu cầu con bạn nỗ lực nhiều hơn thì con bạn bắt đầu “ngả nghiêng”. Đừng “đứng về phe” HLV hay con mình, hãy để họ tự giải quyết mối quan hệ của họ.
3. Đừng chỉ trích HLV ngay trước mặt con. Nếu cha mẹ có thắc mắc gì về chuyện tập luyện của con hay các quy định tập luyện của đội, hãy liên hệ với HLV. Chỉ trích HLV ngay trước mặt con sẽ làm xói mòn quyền lực của người HLV và phá hủy mối quan hệ VĐV-HLV rất cần cho những thành công tối đa.
4. Đừng đổ lỗi cho HLV, thay vào đó hãy để cho những đứa trẻ tự chịu trách nhiệm về kết quả của bản thân mình, dù tốt lẫn xấu. Bằng cách đổ lỗi cho HLV, cha mẹ sẽ vô tình dạy cho đứa trẻ trách móc người đã có công huấn luyện chúng. Tự chịu trách nhiệm và khả năng quyết định là 2 tài sản quý giá to lớn nhất mà một VĐV trẻ có thể có được và đây cũng là trách nhiệm của bạn trong vai trò cha mẹ để giúp đỡ chúng trên con đường đạt đến điều này.
5. Tôn trọng các quyết định của HLV. Theo kinh nghiệm chung, HLV là người có rất nhiều quyết định khó khăn và đúng đắn ở mọi cấp độ thể thao. Dù cho bạn có cảm thấy HLV quyết định đúng hay không đúng, điều quan trọng là cha mẹ nên ủng hộ những quyết định này.
6. Đảm bảo mối quan hệ giữa HLV và cha mẹ thật tốt: luôn luôn xin phép HLV cho con nghỉ tập hoặc thi đấu khi con bị chấn thương hay bệnh; luôn luôn hỗ trợ Ban huấn luyện mọi lúc mọi nơi khi cần thiết; thường xuyên tiếp xúc chặt chẽ với HLV để biết con mình tiến bộ như thế nào và cung cấp cho HLV những thông tin về những vấn đề mà cha mẹ hoặc con gặp phải ở nhà hoặc ở trường.

Ứng xử tại tập luyện và thi đấu của con

1. Tại nơi tập luyện:

+ Thể hiện sự tôn trọng đối với nhà quản lý và các nhân viên phục vụ. Không có họ, con của bạn không thể tham gia tập luyện tốt để có thành tích như ngày hôm nay.

+ Không “tám chuyện” với các phụ huynh khác. Những câu chuyện này thường là “nói không tốt về những người không có mặt ở đó”. Hãy suy nghĩ về những câu thơ sau nói về việc ngồi lê đôi mách:

“Khối óc vĩ đại nghĩ tìm ý tưởng,

Trí não bình thường bàn việc linh tinh,

Đầu óc cỏn con nói về thiên hạ.

Hãy chọn cho mình một kiểu người đi nhé!”

Ron White

2. Tại nơi thi đấu:

+ Tôn trọng quyết định của Ban tổ chức và trọng tài trong một cuộc thi đấu. Bất kỳ sự không đồng ý nào với quyết định của trọng tài cuộc thi đều phải trao đổi với HLV và để cho HLV giải quyết.

+ Không dùng lời lẽ, ngôn từ thô tục, thóa mạ đối thủ, cầu thủ khác, HLV hoặc trọng tài.

 Có suy nghĩ đúng để ứng xử đúng đắn trong mọi tình huống

1. Không đánh đổi thành tích của con vì mọi giá hoặc chỉ vì lợi ích vật chất. Con của bạn không phải là một vận động viên đơn thuần, mà là một con người tập luyện thể thao. Sự thành đạt thật sự của con bạn không chỉ từ sự phát triển thành tích mà còn từ sự phát triển con người toàn diện: tính cách, những giá trị và hành vi ứng xử của con bạn. “Thành tích” là quan trọng, nhưng “thành nhân” còn quan trọng hơn. Nên nhớ: Thể thao cho trẻ em không chỉ là trò chơi mà còn là sự giáo dục.
2. Thái độ và tấm gương của cha mẹ thường in dấu lên thái độ và biểu hiện của con. Một đứa trẻ có thể không nhận biết một cách có ý thức về điều gì đang xảy ra nhưng lại hấp thu vào tiềm thức những thông điệp mạnh mẽ về những mong ước của cha mẹ chúng. Ví dụ, cha mẹ hãy nhiệt tình đưa đón con mình đi tập luyện và thi đấu, tham dự đầy đủ các cuộc họp phụ huynh, … đừng xem những công việc này là chuyện vặt.
3. Hãy yêu mến tất cả bọn trẻ. Ghi nhận nỗ lực của những đứa trẻ khác khi chúng thắng con của bạn. Chúng không phạm lỗi gì khi đã thi đấu tốt hơn con bạn. Hãy nhớ rằng: Mọi trẻ em đều khác nhau về khả năng nhưng có chung một niềm đam mê chơi thể thao.
4. Con bạn đang chơi thể thao để đạt được điều chúng muốn chứ không phải để đạt được điều bạn muốn. Khuyến khích nhưng không thúc ép con. Nếu bạn không làm được vậy, con sẽ từ bỏ thể thao.
5. Thể thao dành cho trẻ em là của chính các em. Chúng ta, những người lớn, nên có mặt ở đó để giúp đỡ các em và làm người chứng kiến vẻ đẹp trong trò chơi của các em và đừng bao giờ can thiệp vào trò chơi đó.